This interview with Lissa was in 'Volkskrant Banen': a magazine published by one of the quality newspapers in the Netherlands, the Volkskrant. It's a magazine that focusses on 'particular' jobs, and allows people to tell the readers about the special work they do. Go Lissa!

 

DE CANADESE LISSA ZEVIAR (29) GEEFT CURSUSSEN VOOR OUDERS DIE HUN HORENDE BABY'S GEBARENTAAL WILLEN LEREN.

 

'DIE TAAL IS MOOI EN VOOR IEDEREEN TOEGANKELlJK.'

Foto: Pieter Claessen

TEKST ANNETTE WIESMAN

'Gebaren en praten doe ik vaak naast elkaar, zonder erbij na te denken; mijn vriend is het inmiddels gewend. Ik zal niet sneI met volle mond praten en kijk mensen in een gesprek altijd aan. Jongens denken daardoor wel eens dat ik ze probeer te versieren.

'Als kind van dove ouders kon ik vanaf mijn achtste maand in gebarentaal spreken. Gebarentaal voor niet-dove baby's is iets nieuws in Nederland. Het is leuk om je baby aI te zien communiceren, Iang voordat hij of zij in staat is te praten. Voor de baby's scheelt het veel frustratie, omdat ze zich beter kunnen uitdrukken. Maar met mijn cursussen wil ik ook heel graag de kloof tussen de 'horende' en de dove wereld verkleinen. Mijn cursisten kunnen later makkelijker contact maken met hun dove buren, of met een doof kind op de speelplaats. Gebarentaal is mooi, je handen dansen in de lucht, en ze is voor iedereen toegankelijk.'

Briefjes

'Het is mijn doel om zo veel mogelijk horende mensen met gebarentaal in aanraking laten komen: spread the sign language. Ik heb tien jaar als doventolk gewerkt, en daarnaast heb ik een handboek voor ouders van dove kinderen gemaakt. Door de taalbarriere is er tussen de horende en de dove gemeenschap een grote kloof; het zijn echt twee verschillende werelden. Waar je in de horende wereld zelfstandig hoort te zijn, trekken doven veel op in groepen. Ze communiceren veel directer en zijn ontzettend gericht op het uitwisselen van informatie. Die solidariteit is nodig, want er is veel analfabetisme en werk vinden is moeilijk. Ik weet nog dat ik meeging met mijn vader naar een sollicitatiegesprek bij een drukker. Hoewel hij twintig jaar werkervaring had en praten bij dat werk nauwelijks nodig was, ging het niet door: de werkgever had geen zin om te moeten praten via briefjes.'

Implantaat

'Juist omdat dootheid een onopvallende handicap is, is de neiging tot aanpassing altijd groot geweest. Dove kinderen worden hier zo "horend" mogelijk opgevoed. Gebarentaal werd lang onderdrukt, omdat je daarmee de keuze zou maken voor de dove en tegen de horende wereld. Dovenscholen waar de nadruk op het orale ligt, lopen het beste. Dove kinderen krijgen bijna allemaal een implantaat in hun oor en rnoeten leren praten en liplezen, iets wat bij volledige doofheid erg moeilijk is. Ik vind dat ouders van dove baby's over alle mogelijkheden moeten worden voorgelicht, zodat hun kinderen deel kunnen uitmaken van beide werelden. Natuurlijk zullen sommige doven graag weer willen horen, als dat mogelijk is. Hoewel dat niet voor iedereen geldt: veel van hen willen niet meer anders. En het is zonde om kinderen koste wat kost in de horende wereld proberen in te passen, vooral als ze daardoor een achterstand oplopen met gebarentaal'

Onzichtbaar

Net als in de VS heb je hier als dove recht op een tolk als je naar een arts of een instantie gaat. Maar als het gaat om trots op en de acceptatie van de dovencultuur, loopt Nederland achter. Zelfs kinderen van de dovenschool in mijn buurt zeggen: 'Nee, nee, ik ben niet doof, alleen maar slechthorend.' Langzamerhand komt er verbetering in, en is er meer aandacht voor gebarentaal. Laatst was ik met een dove vriend naar een politieke bijeenkomst waar de doventolk naast de spreker stond, een revolutie. Mijn vriend was door het dolle heen: "Nu kan iedereen zien dat er ook dove mensen in de zaal zitten!"

'Dat trof me. Er zijn in Nederland zoveel doven, maar ze zijn onzichtbaar. Ik hoop dat ik daar met mijn cursussen verandering in kan brengen. Doofheid wordt nu nog vaak gezien als een medisch probleem, terwijl je ook kunt zeggen: 'gefeliciteerd, je hebt er een cultuur bij.'

Reageren?: banen@volkskrant.nl

Bron: Volkskrantbanen